กำกับติดตามการให้คำปรึกษา 1

สย.กพข. 2 กสอ. ได้ออกติดตามการดำเนินงานของที่ปรึกษาโครงการพัฒนาสถานประกอบการเป้าหมายเพื่อเข้าสู่ AEC

คณะกรรมการตรวจรับการจ้างได้ออกตรวจติดตามการดำเนินงานของที่ปรึกษาในโครงการพัฒนาสถานประกอบการเป้าหมายเพื่อเข้าสู่ AEC

กิจกรรม 5 ส. บริษัทโชคอนันต์ อินดัสทรี จำกัด

ภาพบันทึกการทำงานคณะกรรมการกำกับติดตามการจ้างที่ปรึกษา ของส่วนพัฒนาอุตสาหกรรมยางและผลิตภัณฑ์ยาง กองพัฒนาอุตสาหกรรมรายสาขา 2 ได้ติตามการดำเนินงานของที่ปรึกษาโครงการพัฒนาสถานประกอบการเป้าหมายเพื่อเข้าสู่ AEC โดยวันนี้ (9 พ.ค.57) ไปที่ บริษัท โชคอนันต์ อินดัสทรี จำกัด ผู้ผลิตรองเท้ายาง ที่อยู่เลขที่ 9 ซอยเทียนทะเล 22 แยก 4 ถ.บางขุนเทียน-ชายทะเล แขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ 10150 สถานประกอบการนี้เข้าร่วมกิจกรรมรับคำปรึกษาแนะนำเรื่องการจัดทำ กิจกรรม 5 ส. เพื่อจัดระเบียบในกระบวนการผลิตทั้งการจัดเก็บวัสดุและผลิตภัณฑ์ ให้อยู่ในกระบวนการ สะสาง สะอาด สะดวก สุขลักษณะ และสร้างนิสัย ที่ปรึกษาได้เข้าไปอบรมให้ความรู้สร้างความเข้าใจและจัดทำ Dummy เพื่อเป็นแนวทางการทำงานต่อไป

การจัดทำระบบคุณภาพมาตรฐานอาหาร HACCP กล้วยหอม ที่สหกรณ์ท่ายาง

สย.กพข.2 โดยคณะกรรมการตรวจรับการจ้าง ได้ติดตามการดำเนินงานในสถานประกอบการของผู้เข้าร่วมโครงการ สหกรณ์การเกษตรท่ายาง จำกัด เข้าร่วมโครงการฯ เพื่่อพัฒนาการทำระบบคุณภาพความปลอดภัยอาหาร (HACCP) สำหรับกล้วยหอมเพื่อการส่งออก ทีมที่ปรึกษาได้เข้าไปช่วยเป็นพี่เลี้ยงในการจัดทำระบบแล้วเกือบครบตาม Man day ที่โครงการฯ กำหนด (งานมีความก้าวหน้าไปแล้ว 80%) คาดว่าหลังจากโครงการฯ สิ้นสุดและสหกรณ์ขอการรับรองมาตรฐานก็จะได้รับการรับรองในที่สุด 

การพัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพเครื่องแยกผลปาล์มจากทลาย

          จากการสำรวจข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับปาล์มในพื้นที่ จ.กระบี่ พบว่าพื้นที่เพาะปลูกปาล์มน้ำมันประมาณ 1 ล้านไร่และมีแนวโน้มที่จะขยายพื้นที่การเพาะปลูกเพิ่มขึ้น มีโรงงานหีบน้ำมันปาล์มที่รวมตัวกันเป็นกลุ่มคลัชเตอร์ในจังหวัดแล้ว 23 โรง เป็นโรงหีบปาล์มขนาดใหญ่ไม่ถึง 10 โรง ที่เหลือเป็นโรงหีบขนาดเล็ก  โรงงานขนาดใหญ่ใช้วิธีการนึ่งปาล์มแล้วหีบเพื่อให้ได้น้ำมันปาล์ม (วิธีนี้มีข้อดีคือ ใช้เลาในกระบวนการสั้นประมาณ 90 ชม. ผลปาล์มแยกออกจากทลายปาล์มสูง 70-73 % ทลายปาล์ม  พื้นที่การเก็บทลายปาล์มก่อนเข้ากระบวนการน้อย  มีข้อเสียคือจะต้องมีการจัดทำระบบจัดการน้ำเสีย) ในกลุ่มโรงงานขนาดเล็กหรือโรงวิสาหกิจและวิสาหกิจชุมชน ใช้วิธีย่างผลปาล์มแล้วหีบทั้งนี้เพื่อหลีกเลี่ยงเรื่องการจัดทำระบบจัดการน้ำเสียซึ่งเป็นระบบที่ใช้เงินลงทุนสูง แต่จะมีข้อเสียคือใช้พื้นที่เพื่ออบทลายปาล์มค่อนข้างมาก

ข้อเท็จจริงที่เข้าไปสำรวจพบว่าผู้ประกอบการโรงหีบปาล์มขนาดเล็กมีประสิทธิภาพในการแยกผลปาล์มออกจากทลายปาล์มต่ำ อยู่ที่ 20-23% ปาล์มทลาย (ในปาล์ม 1 ทลาย น้ำหนักผลปาล์ม 70% ของทลาย) ผลปาล์มส่วนที่เหลือติดอยู่กับทลาย ผู้ประกอบการจะนำกลับไปอบใหม่อีก 1 วัน แล้วจึงนำเข้ากระบวนการแยกผลปาล์มอีกครั้งหนึ่ง ในรอบนี้ก็ยังคงแยกออกได้ไม่หมดได้เพิ่มขึ้นอีกประมาณ 10% เมื่อรวมกับครั้งที่หนึ่งจะแยกได้อยู่ที่ประมาณ 30-33 % ก็จะเป็นลักษณะการทำงานที่ซ้ำๆ ส่งผลให้ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น เปอร์เซ็นต์น้ำมันจะต่ำลงเนื่องจากปาล์มช้ำ และเกิด

กรดในน้ำมันสูงกว่าข้อกำหนดส่งผลต่อการถูกกดราคาขายน้ำมันปาล์ม เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้ประกอบการขนาดเล็กมีสมรรถนะความสามารถในการแยกผลปาล์มได้ประสิทธิภาพสูงยิ่งขึ้น อันจะส่งผลต่อพืชเศรษฐกิจระดับชาติและอุตสาหกรรมปาล์มน้ำมันเข้มแข็งยิ่งขึ้นจึงมีความจำเป็นต้องเร่งพัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพเครื่องแยกผลปาล์มจากทลายโดยเร็ว

 

                 เครื่องแยกผลปาล์มจากทลาย                                                                        ผ่านการแยกครั้งที่่1

ห้องประชุม Cluster ปาล์ม

                         นำเสนอแนวทางการพัฒนา                                                             นำเสนอร่าง Laout เครื่องต้นแบบ

          แนวทางการพัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพเครื่องแยกผลปาล์มตามการจัดสรรงบประมาณโครงการ National Agricultural Processing Industry Alliance : ANAPIA ปี 2556  ที่ได้มอบหมายให้สำนักพัฒนาอุตสาหกรรมสนับสนุน โดยสถาบันเหล็กและเหล็กกล้าเป็นที่ปรึกษาเข้าไปดูงานโรงหีบปาล์มขนาดเล็กรายหนึ่งซึ่งเป็นสมาชิกกลุ่ม Cluster ปาล์มในจังหวัดกระบี่และเป็นพื้นที่ภายใต้การดูแลของ ศภ.10 ในระหว่างวันที่ 21-22 พ.ย. 2555 ที่ผ่านมา ทีมงานพร้อมที่ปรึกษาได้มีโอกาสเข้าร่วมประชุมกลุ่ม Clusterปาล์มซึ่งจัดเป็นประจำทุกเดือนได้นำเสนอแนวทางการพัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพเครื่องแยกผลปาล์มจากทลายในที่ประชุมเพื่อให้สมาชิกกลุ่ม Cluster ได้พิจารณาและแสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยนประสบการซึ่งกันและกัน ซึ่งการตอบรับในการเข้ามาครั้งนี้ดีมากผู้ประกอบการมีความหวังและให้ความร่วมมืออย่างดีเยี่ยม

ข้อสังเกตจากการระดมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจากที่ประชุมในฐานะที่เข้าร่วมประชุมอยู่ด้วยจับประเด็นได้ว่าการเข้าไปของกรมส่งเสริมอุตสาหกรรมเพื่อให้การสนับสนุนในเรื่องนี้ โรงหีบปาล์มขนาดใหญ่ค่อนข้างจะเป็นกังวนเพราะเมื่อไรก็ตามที่เครื่องแยกผลปาล์มมีประสิทธิภาพสูงขึ้นตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้แล้ว ผลกระทบในแง่ไม่ดีจะเกิดขึ้นกับโรงหีบปาล์มขนาดใหญ่ทันที เพราะโรงหีบใหญ่ที่ใช้กระบวนการนึ่ง (มี Boiler และระบบจัดการน้ำเสีย) จะมีต้นทุนที่สูงกว่า ในทางกลับกันด้านราคาปาล์มวัตถุดิบมีแนวโน้มที่จะสูงขึ้น เพราะโรงหีบใหญ่และโรงหีบเล็กจะแย่งซื้อปาล์มกัน และเครื่องแยกผลปาล์มที่ได้พัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพไปแล้วก็เป็นได้ที่จะกระจายไปตั้งอยู่ถึงลานปาล์ม เพราะลานปาล์มขายปาล์มที่แยกผลแล้ว (ปาล์มร่วง) ได้ราคาที่ดีกว่า เมื่อถึงจุดนั้นเกษตรกรสวนปาล์มจะได้รับประโยชน์ด้วยอย่างแน่นอน อย่างไรก็ตามทีมที่ปรึกษายังคงต้องหารือแลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับเครื่องแยกผลปาล์มกับกลุ่มสมาชิก Cluster ปาล์มโรงหีบขนาดเล็กต่อไปเพื่อสร้างต้นแบบเครื่องดังกล่าว

เข็มเล่มที่่ 1

เข็มเล่มที่ 1   (ที่กรมส่งเสริมอุตสาหกรรมมุ่งไป)

 เพื่อสนองต่อนโยบายภาครัฐ   -  ข้อ 3.3   นโยบายปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ  และ - นโยบายครัวไทยสู่ครัวโลก

               3.3.1 ภาคเกษตร    ( 8)  พัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรมูลค่าเพิ่มเพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในตลาดโลก โดยการส่งเสริมการผลิตสินค้าใหม่ที่มีกำไรสูงมีการแปรรูปอย่างครบวงจร เพื่อแสวงหามูลค่าเพิ่มสูงสุด

                 3.3.2 ภาคอุตสาหกรรม  ( 3)  พัฒนาและส่งเสริมอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปบนฐานความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และนวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าและยกระดับสินค้าให้มีคุณภาพ มีความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล และมีโอกาสในการขยายตลาด

โครงการอุทยานอุตสาหกรรมอาหารแห่งประเทศไทย  (THAILAND FOOD VALLEY) ตามที่อ้างถึงมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2555 ได้มอบหมายให้กระทรวงอุตสาหกรรมเป็นหน่วยงานหลักในการจัดตั้งคณะกรรมการเพื่อ ศึกษารายละเอียดในการกำหนดพื้นที่ดำเนินการโครงการ อุทยานอุตสาหกรรมอาหารแห่งประเทศไทย (THAILAND FOOD VALLEY) ในภาพรวมของประเทศ โดยคำนึงถึงการเพิ่มมูลค่าของผลผลิตการเกษตร โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมเป็นประธาน และอธิบดีกรมส่งเสริมอุตสาหกรรมเป็นกรรมการและเลขานุการ

กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม ได้ให้ความสำคัญกับสาขาอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูป โดยได้ดำเนินการพัฒนาและส่งเสริมอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปตลอดห่วงโซ่อุปทาน เพื่อเพิ่มมูลค่าและยกระดับสินค้าให้มีคุณภาพ และมาตรฐาน ภายใต้โครงการ / กิจกรรมต่างๆ  การจัดทำกรอบแผนปฏิบัติการโครงการพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูป ระยะเวลา 6 ปี (2555-2561) รวมวงเงินงบประมาณ 849 ล้านบาท โดยมีเป้าหมายคือ วิสาหกิจในโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปได้รับการส่งเสริมและพัฒนา จำนวน 4,210 กิจการ บุคลากรในอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปได้รับการพัฒนาจำนวน 7,850 คน และผลิตภัณฑ์ด้านเกษตรแปรรูปได้ถูกพัฒนาเพิ่มเพิ่มมูลค่า จำนวน 1,770 ผลิตภัณฑ์

         

 สพร.กสอ. ได้ดำเนิน ในปีงบประมาณ 2556 ดังนี้

                1. โครงการพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูป โดย สำนักพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูป (สพร.) ซึ่งอยู่ระหว่างการวางแผนและเตรียมความพร้อมในการดำเนินงานกิจกรรม

                    1.1 การพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูป

                              - สร้างเครือข่ายผู้ประกอบการอุตสาหกรรมอาหาร 90 กิจการ

                                     - ให้คำปรึกษาแนะนำด้านเทคนิคและการจัดการ  100 กิจการ

                                      - สร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ 120 กิจการ / 120 ผลิตภัณฑ์

                      1.2 การสร้างความร่วมมือแลกเปลี่ยนเทคโนโลยีการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร

                              - อบรมเชิงปฏิบัติการถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปผลผลิตการเกษตรขั้นต้นให้ผู้ประกอบการในชุมชน 300 คน

                                     - พัฒนาเครื่องต้นแบบแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร 5 ต้นแบบ

                                     - อบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยีเครื่องต้นแบบ 250 คน

                     1.3 การพัฒนาบุคลากรด้านอุตสาหกรรมการเกษตร

                             -    เสริมสร้างและพัฒนาบุคลากรที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปให้มีความรู้ด้านรับรองระบบมาตรฐานสากล 300 คน

                     1.4 กิจกรรมสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูป เช่น จัดทำฐานข้อมูลงานวิจัยกิจกรรมเสริมภาพลักษณ์ผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูป และการศึกษาแนวโน้มการเชื่อมโยงธุรกิจสู่ตลาดอาเซียน +6

                   หลักการและเหตุผลของการจัดทำฐานข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภาคเกษตร

          จากข้อมูลของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2553) ที่ทำการประมาณการ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกตามคู่มือการจัดทำบัญชีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของ IPCC ฉบับปรับปรุง ปี ค.ศ. 1996  (The Revised 1996 IPCC Guideline for National Greenhouse Gas Inventories) พบว่าภาคเกษตรของไทยที่มีส่วนในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากเป็นอันดับสองรองจากภาค พลังงาน โดยในปี พ.ศ. 2553 ประเทศไทยปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 229 ล้านตันก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า  ในจำนวนนี้เป็นการปล่อยจากภาคเกษตรประมาณ 52 ล้านตันก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือคิดเป็นร้อยละ 23 ซึ่งเป็นสัดส่วนการปล่อยก๊าซที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคการเกษตรของโลกซึ่งอยู่ที่ระดับร้อยละ 14  ก๊าซหลักที่ปล่อยในภาคเกษตรคือ  ก๊าซมีเทนและไนตรัสออกไซด์ ซึ่งมีแหล่งปล่อยที่สำคัญได้แก่  การหมักในระบบย่อยอาหารสัตว์ (Enteric fermentation)  การจัดการมูลสัตว์ (Manure management)  นาข้าว (Rice paddy)  ดินที่ใช้ในการเกษตร (Agriculture soil) และกลุ่มการเผาเศษวัสดุการเกษตรในที่โล่ง (Open Burning) นอกจากนี้มีการคาดการณ์ว่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคเกษตรมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามการเพิ่มปริมาณปัจจัยการผลิตและการเพิ่มของผลผลิต เช่นปุ๋ยและกำลังการผลิต ปริมาณปศุสัตว์ที่เพิ่มขึ้นตามความต้องการของอาหาร  โดยภาคเกษตรเป็นภาคเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย ในปี พ.ศ.2552 ภาคเกษตรมีค่า จีดีพี  คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 10.4 ของ  จีดีพีรวม และสัดส่วนแรงงานในภาคเกษตรคิดเป็นร้อยละ 43 ของแรงงานทั้งประเทศ นอกจากนี้ผลผลิตจากภาคเกษตรยังเป็นวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมต่างๆในประเทศเป็นจำนวนมาก  จากแรงกดดันที่ต้องการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคเกษตร ประเทศผู้นำเข้าสินค้าเกษตรได้นำมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมที่สนับสนุนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมาใช้ในเรื่องการค้าระหว่างประเทศ โดยเริ่มนำมาใช้อย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่ คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon footprint)  ฉลากคาร์บอน (Carbon label)  ประเทศไทยที่เป็นประเทศผู้ส่งออกสินค้าเกษตรระดับต้นๆ ของโลกจึงต้องเตรียมการปรับตัวเพื่อรองรับมาตรการดังกล่าว

          ด้วยนโยบายและมาตรการดังกล่าว จำเป็นที่จะต้องมีข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจ ซึ่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับภาคเกษตรในปัจจุบันมีไม่เพียงพอ โดยเฉพาะข้อมูลที่เกี่ยวกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกรายสินค้าที่จำเป็นสำหรับการวิเคราะห์เชิงเศรษฐกิจและให้ข้อมูลก๊าซเรือนกระจกภาคเกษตรมีความทันสมัย จึงควรจัดเก็บข้อมูลเพื่อเตรียมรับการปรับคำนวณข้อมูลก๊าซเรือนกระจกตาม 2006 IPCC Guideline ซึ่งเป็นคู่มือใหม่ที่มีความละเอียดสามารถสะท้อนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภาคเกษตรไทยได้ถูกต้องแม่นยำยิ่งขึ้น การเตรียมความพร้อมและการจัดทำฐานข้อมูลจึงมีความสำคัญย่างยิ่งทั้งในปัจจุบันและอนาคต

  ฐานข้อมูลก๊าซเรือนกระจกภาคเกษตร

ฐานข้อมูลก๊าซเรือนกระจกภาคเกษตร นำเสนอผลการศึกษาที่ได้ทบทวนวิธีการคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภาคเกษตรตามคู่มือการคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฉบับใหม่ (2006 IPCC Guideline) และจัดทำฐานข้อมูลที่เป็น web-based วิธีการคำนวณ  ผลการคำนวณ และการเก็บข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจก   ในกลุ่มปศุสัตว์  พื้นที่  และอื่นๆ โดยจัดทำข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกปรับให้อยู่ในหน่วยของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ในรายสินค้าภาคเกษตรตัวที่สำคัญๆ เช่น การปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อกิโลกรัมข้าวเปลือก อยู่ที่ 1-3 KgCO₂e/kg grain   ยางพารา  200 gCO₂e/kg น้ำยาง  อ้อย  30 KgCO₂e/ตันอ้อย  หัวมันสด  30 KgCO₂e/kg grain   ข้าวโพด  200-300 KgCO₂e/ตันข้าวโพด  ไข่ 30-35 gCO₂e/ฟอง  กุ้งขาวแวนนามัย 13.6 KgCO₂e/กุ้ง 1 kg      ทั้งนี้บัณฑิตวิทยาลัยร่วมด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ได้จัดทำเป็นเว็บไซด์เสนอต่อสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรแล้ว